Kalaallit Nunaat aamma nunat tamalaat silap pissusaanut politikkiat
Kalaallit Nunaata 2001-imi Danmarkip Kyotomi isumaqatigiissummik atuutsitsilerneranut ilassutitut Danmarkimut sinaakkutissatut isumaqatigiissut atsiorpaa. Sinaakkutissatut isumaqatigiissutip atsiorneratigut Kalaallit Nunaat 2008-miit 2012-imut gassinik silaannarmik kissatsitsiartunik aniatitsinerminik appaaniarluni suliniuteqarnissaminut imminut pisussaaffilerpoq.
Namminersorlutik Oqartussat ataatsimoorussamik danskit kalaallillu aniatitanut naatsorsuutaannut ilanngussassamik ukiut tamaasa suliaqartarput. Aniatitanut naatsorsuutit FN-ip silap pissusaanut allattoqarfianut nalunaarutinut ilanngunneqartarput. Nalunaarutit allattoqarfiup nittartagaani atuarneqarsinnaapput.
Aniatitat annikitsut
Ukiup qaammatai sivisuut, sila issittoq inuillu sinerissami kilometerit tuusintit arlallit isorartussusilimmi siammasissumi najugallit nukissiuutinik atuinissaannut immikkut ittumik piumasaqaateqarfiupput. Minnerunngitsumik Kalaallit Nunaanni inuit namminneerlutik CO2 aniatitaat killeqarpoq. FN-ip silap pissusaanut allattoqarfianut ukiumoortumik nalunaarutini takuneqarsinnaavoq, gassinik silaannarmik kissatsitsisartunik aniatitsineq innuttaasumut ataatsimut Danmarkimi aniatinneqartartut annertoqatigaat.
Kalaallit Nunaat Kyotolu
Naalakkersuisut silap pissusaanut apeqqummut isumaat tassaavoq, silarsuarmi inuttaasut tamarmik ataatsimoorlutik gassinik silaannarmik kissatsitsisartunik aniatitsineq killilersimaarniarlugu suliniuteqartariaqartut. Kalaallit Nunaata Kyotomi isumaqatigiissummi anguniakkanut naleqqiullugu amerlasuunik siunnerfeqarluni suliniuteqarpoq, taakkununngalu nukissiuutinut ataavartunut allannguinissaq nukimmillu atuinerup pitsanngorsarneqarnissaa ilaapput.
Kalaallit Nunaat silap pissusaa pillugu isumaqatigiissummi nutaami
Nunarsuup kissatsikkiartornerata killilersimaarniarneqarnerani Kalaallit Nunaata annertuumik akisussaaffeqarnerminik takutitsisarnerminik ingerlatsiinnarnissani kissaatigaa. Kisiannili aamma Kalaallit Nunaat uuliamik aatsitassanillu pinngortitameersunik, aammalu erngup nukinganik atuiffiusinnaasunik annertoorsuarnik suliffissuaqarnermi periarfissanik piviusunngortitsinissamut atorluaanissamik pisariaqartitsivoq, naak tamanna maannamut CO2-nut aniatinneqartunut annikitsunut naleqqiullugu annertusititsisussaagaluartoq.
Atortussiassanik aatsitassanit pisunik misissuinermi piiaanermilu, kiisalu nukissiuutinik annertuumik atuisunik suliffissuaqarnermik ineriartortitsinermi suliat annertusinerat gassinik silaannarmik kissatsitsisartunik aniatitsinermik annertusititsisussaapput, aamma nukissiornermi pisariaqartinneqartut annertunersaat sapinngisamik nukissiuutit ataavartut atorlugit pissarsiarineqarnissaat anguniarneqaraluarpalluunniit.
CO2-mik aniatinneqartumik annikillisitsiniarluni Kalaallit Nunaat suliniuteqareerpoq. Kalaallit Nunaat ukiut qulikkaat sinnerlugit erngup nukinganik ineriartortitsinermut nunami tunisat ataatsimut nalingisa (BNP) 1 procentiinik aningaasaliissuteqareerpoq, tamatumalu kingunerisaanik ullumikkut innaallagissap pisariaqartinneqartup 43%-ia erngup nukinganik innaallagissiorfinnit pissarsiarineqartarpoq. 2010-mi Sisimiuni innaallagissiorfiup ammarneqarneratigut ineriartortitsineq Naalakkersuisut ingerlateqqissavaat, aammalu Ilulissani innaallagissiorfimmik allamik ineriartortitsineq ingerlatileruttorlugu.
